Gecikme faizi: TBK temerrüt, yasal faiz ve simülasyon
6098 sayılı TBK temerrüt ve yasal faiz çerçevesini okuyun; anapara, süre ve oranla basit/bileşik simülasyon yapın. Amme alacaklarında 6183/VUK ayrı rejimdir.
Sıradaki Adım: 👇
Bunları Biliyor muydunuz?
Bilgiler yükleniyor...
Sosyal Medyada Paylaş
📑 İçindekiler
Detaylı Açıklama
Gecikme Faizi: Yasal Faiz, Temerrüt Faizi ve TBK’nın Ticari–Adi Ayrımı
6098 sayılı TBK borçlunun temerrüdü, temerrüt faizi ve sözleşme faizi başlıklarını düzenler. 6100 sayılı HMK yargılama süreçlerinde faiz isteminin dilekçe disiplinini ve delil düzenini etkiler. 2004 sayılı İİK icrada tahsil edilecek tutarın bileşenlerini (asıl alacak, faiz, masraf) fiilen parçalar. Ayrıca kamu alacaklarında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve ilgili oranlar ayrı rejim oluşturur; bu rehber özel hukuk (TBK) ekseninde kalır.
1) Yasal faiz ile temerrüt faizi aynı mı?
Yasal faiz genel olarak kanuni oranın uygulanmasını ifade eder; temerrüt faizi ise borçlunun temerrüde düşmesiyle işlemeye başlayan faizdir. Sözleşmede özel faiz oranı varsa, kanuni oranlarla ilişki TBK m. 120 vb. çerçevede tartışılır. Ticari işlerde ve adi işlerde süre ve ispat yükü farklılaşabilir.
2) Ticari ve adi iş: pratikte neyi değiştirir?
Ticari iş ilişkisinde temerrüdün doğması için ihtar şartının aranıp aranmaması, borç türü ve ifa yeri gibi unsurlar belirleyicidir. Adi işlerde süreç farklı işler. Oranlar için her yıl 3095 sayılı Kanun ve Resmî Gazete ile yürürlüğe giren oranlar esas alınmalıdır; buradaki rakamlar öğretici değildir.
Senaryo tablosu — Temerrüt başlangıcı ve faiz türü (öğretici)
| Senaryo | Borç türü | Temerrüt başlangıcı (ör.) | Uygulanan faiz başlığı | Not |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ticari satış | Vade tarihi | Temerrüt | Fatura düzeni |
| 2 | Hizmet sözleşmesi | İhtar + süre | Temerrüt | İhtar şekli |
| 3 | Kira | Ödeme günü | Yasal/temerrüt | Sözleşme |
| 4 | İşçi alacağı | İş akdinin feshi | Temerrüt | İcra emri |
| 5 | Tazminat hükmü | Hüküm tarihi | Kanuni | İİK icra |
| 6 | Çek protestosu | Protesto tarihi | Özel düzen | Kamburya |
| 7 | Tüketici kredisi | Ödeme planı | Sözleşme faizi | 6502 TKHK etkisi |
| 8 | Şirketler arası | Fatura vadesi | Ticari temerrüt | Yazılı delil |
| 9 | Kamu alacağı | Tebliğ | 6183 rejimi | Bu rehber dışı |
| 10 | Uluslararası satım | GAİS seçimi | Sözleşme | Milletlerarası satım hukuku |
İç link: Tazminat faizi, Kıdem/ihbar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki işlemleriniz için bir avukata danışınız.
Senaryo analizi: Basit faiz ile gecikme maliyeti (6183 çerçevesi bilgilendirme)
Resmi oran ve bileşik işleyiş idare uygulamasına bağlıdır. Aşağıdaki tablo çekirdek matematik içindir.
| Ana borç | Gün sayısı (ör.) | Yıllık oran (ör. %X) | Basit faiz (öğretici) |
|---|---|---|---|
| 100.000 TL | 90 | %24 (yıllık) | ~5.917 TL |
| 100.000 TL | 365 | %24 | ~24.000 TL |
Hak düşürücü süre ve tebliğ tarihi, faiz başlangıcını hukuken sabitler; tahakkuk şifresi olmadan süre işlemez varsayımı yapılmamalıdır.
Basit vs. bileşik — aynı nominal oranda fark
Gecikme faizi uygulamasında dönem sıklığına göre sonuç değişebilir; burada öğretici fark gösterilir.
| Senaryo | Sonuç |
|---|---|
| Basit (1 yıl, %30) | Anapara × %30 |
| Bileşik (aylık, nominal %30) | Efektif yıllık maliyet yükselir |
Nasıl Kullanılır?
Ana tutarı girin.
Yıllık veya dönemlik faiz oranını girin.
Süreyi ay veya yıl olarak seçin.
Basit veya bileşik faizi karşılaştırın.
Resmi borç çıktısı veya hüküm metni ile mutabakat yapın.
Sıkça Sorulan Sorular
Faiz ne zaman işlemeye başlar?
Yasal faiz ile temerrüt faizi farkı nedir?
Ticari işte ihtar şart mı?
Sözleşme faizi yasal faizden yüksek olabilir mi?
6183 faizi bu araçla hesaplanır mı?
Dava faizi dava tarihinden mi işler?
İcra takibinde faiz nasıl eklenir?
Kur farkı ile faiz birlikte istenebilir mi?
Kredi kartı borcunda hangi faiz?
Kısmi ödeme faizi keser mi?
Bileşik faiz mümkün mü?
Yabancı para borcunda faiz oranı hangi hukuka tabi?
Tazminatta faiz ayrı mı tartışılır?
HMK süreleri faizi etkiler mi?
2026 yasal faiz oranını nereden öğrenirim?
Bu sayfa vekâlet yerine geçer mi?
Bu Aracı Sitenize Ekleyin
Aşağıdaki kodları sitenize ekleyerek bu hesaplama aracını kendi sitenizde gösterebilirsiniz.
<div class="netsonuc-embed-wrapper" itemscope itemtype="https://schema.org/WebApplication" style="margin: 20px 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 8px; overflow: hidden; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1);">
<meta itemprop="name" content="Gecikme faizi: TBK temerrüt, yasal faiz ve simülasyon">
<meta itemprop="description" content="6098 sayılı TBK temerrüt ve yasal faiz çerçevesini okuyun; anapara, süre ve oranla basit/bileşik simülasyon yapın. Amme alacaklarında 6183/VUK ayrı rejimdir.">
<meta itemprop="url" content="https://www.netsonuc.com/gecikme-faizi-hesaplama">
<meta itemprop="applicationCategory" content="UtilityApplication">
<meta itemprop="operatingSystem" content="Any">
<meta itemprop="offers" itemscope itemtype="https://schema.org/Offer">
<meta itemprop="price" content="0">
<meta itemprop="priceCurrency" content="TRY">
<div itemprop="aggregateRating" itemscope itemtype="https://schema.org/AggregateRating">
<meta itemprop="ratingValue" content="4.8">
<meta itemprop="ratingCount" content="1000">
<meta itemprop="bestRating" content="5">
<meta itemprop="worstRating" content="1">
</div>
<iframe
src="https://www.netsonuc.com/gecikme-faizi-hesaplama"
width="100%"
height="800"
frameborder="0"
scrolling="auto"
title="Gecikme faizi: TBK temerrüt, yasal faiz ve simülasyon - NetSonuç Hesaplama Aracı"
loading="lazy"
allowfullscreen
aria-label="Gecikme faizi: TBK temerrüt, yasal faiz ve simülasyon hesaplama aracı">
</iframe>
<div style="background: #f8f9fa; padding: 12px; border-top: 1px solid #e5e7eb; text-align: center;">
<p style="margin: 0; font-size: 12px; color: #666; line-height: 1.6;">
<a href="https://www.netsonuc.com/gecikme-faizi-hesaplama" target="_blank" rel="dofollow" title="Gecikme faizi: TBK temerrüt, yasal faiz ve simülasyon Hesaplama Aracı - NetSonuç" style="color: #3b82f6; text-decoration: none; font-weight: 500;">Gecikme faizi: TBK temerrüt, yasal faiz ve simülasyon Hesaplama Aracı</a> -
<a href="https://www.netsonuc.com" target="_blank" rel="dofollow" title="NetSonuç - Ücretsiz Online Hesaplama Platformu" style="color: #3b82f6; text-decoration: none; font-weight: 500;">NetSonuç</a> tarafından sağlanan ücretsiz online hesaplama platformu.
<a href="https://www.netsonuc.com/gecikme-faizi-hesaplama" target="_blank" rel="dofollow" title="Gecikme faizi: TBK temerrüt, yasal faiz ve simülasyon Hesaplayıcı" style="color: #3b82f6; text-decoration: none;">Hesaplayıcıyı kullan</a>,
<a href="https://www.netsonuc.com/gecikme-faizi-hesaplama" target="_blank" rel="dofollow" title="Gecikme faizi: TBK temerrüt, yasal faiz ve simülasyon Hesaplama Simülatörü" style="color: #3b82f6; text-decoration: none;">hesaplama simülatörü</a> veya
<a href="https://www.netsonuc.com" target="_blank" rel="dofollow" title="NetSonuç Hesaplama Araçları" style="color: #3b82f6; text-decoration: none;">tüm araçları görüntüle</a>.
</p>
</div>
</div>📝 Kullanım Talimatları:
- Iframe Embed: Web sitenizin HTML koduna doğrudan yapıştırın.
- HTML Snippet: Blog yazılarınızda, makalelerinizde kullanın (en SEO-friendly, Google'ın favorisi)
- WordPress: WordPress sitenizde shortcode olarak kullanın. Eklenti gerekmez.
- QR Kod: Fiziksel materyallerde, sunumlarda, broşürlerde kullanın. Mobil erişim için ideal.
- Bookmarklet: Tarayıcı yer imlerinize ekleyin. Hızlı erişim için mükemmel.